(1)
پيشگويى پيامبر اكرم صلّى الله عليه وآله وسلّم
دربارهٔ معاويه و...
پيشگويى هاى رسول خدا صلّى الله عليه وآله وسلبم درباره زمانِ آينده، براى راهنمايى و هدايت مردمان بوده است تا - همانگونه كه گفتيم - مردم بر اثر آشنا شدن با فتنه ها و حيله هاى كر و كوركننده، خود را از گرداب هلاكت نجات بخشند و با پناه بردن به خاندان وحى عليهم السلام و پيروى از مكتب آنان در آرامش فكرى و روحى به سر برند و از اضطرابات، وسوسه ها و نادانى ها درامان باشند.
پيغمبر خدا صلّى الله عليه وآله وسلّم اين پيشگويى ها را در زمان هاى مختلف و به بيان هاى گوناگون و در مناسبت هاى متفاوت عنوان مى نمودند. گاهى به صورت كلّى خصوصيّات آينده را براى همگان بيان مى نمودند و از آغاز رحلت خود تازمان قيام حضرت بقيّة الله الأعظم ارواحنا فداه را زمان فتنه ها و امتحان ها مى ناميدند و مردمان آن زمان و زمان هاى بعد را از گرفتارشدن به آن برحذر مى داشتند، و گاهى زمان خاصّ يا موضوع خاصّى را عنوان مى نمودند و درباره آن به مردم هشدار مى دادند.
و گاهى نيز از افراد خاصّى نام مى بردند و براى آگاهى و هشيارى مردم درباره آنان سخن مى گفتند تا مردم بر اثر گفتارآن حضرت، راه را از چاه تشخيص دهند و گرفتار تزوير و چرب زبانى هاى حيله گران تاريخ واقع نشوند.
برخى از پيشگويى هاى رسول خدا صلّى الله عليه وآله وسلّم دربارۀ افراد معيّن، گفتارهايى است كه از آن بزرگوار درباره شخصيّت جناب عمّار روايت شده و در آنها مردم را به انتخاب نمودن راهى كه عمّار گام نهاده دعوت نموده اند.
در برابر اينگونه افراد، از كسانى نام برده شده كه پيامبر اكرم صلّى الله عليه وآله وسلّم با معرّفى آنها سخت مردم را از پيروى نمودن از آنان بر حذر داشته اند.
به اين روايت توجّه كنيد:
ابن ابى الحديد گويد: ابن ديزيل از عبدالله بن عمر، از زيد بن حباب، از علاء بن جرير عنبرى، از حكم بن عمير ثمالى - كه مادرش دختر ابوسفيان است - نقل مى كند كه پيامبر صلّى الله عليه وآله وسلّم روزى به ياران خود روى كرد و فرمود:
اى ابوبكر؛ چون خليفه شوى و اگر اين كار صورت گيرد چه مى كنى؟
گفت: اميدوارم اين كار هرگز صورت نپذيرد!
رسول خدا صلّى الله عليه وآله وسلّم فرمود: اى عمر؛ اگر تو خليفه شوى چه مى كنى؟
گفت: اى كاش؛ سنگسار شوم كه در آن صورت گرفتار شر خواهم بود.
فرمود:اى عثمان؛ اگر تو خليفه شوى چه مى كنى؟
عثمان گفت: خود مى خورم و مى خورانم و اموال را تقسيم مى كنم و ستم نمى كنم!
رسول خدا صلّى الله عليه وآله وسلّم فرمود: يا على؛ اگر تو خليفه شوى چگونه رفتار خواهى كرد؟
گفت: به اندازه روزى و قوت خود مى خورم و از قبيله (مسلمانان) حمايت مى كنم و يك خرما را هم تقسيم مى كنم ونواميس را پوشيده مى دارم.
پيامبر صلّى الله عليه وآله وسلّم فرمود: هر آينه جملگى شما به زودى والى مى شويد و به زودى خداوند اعمال شما را خواهد ديد.
سپس فرمود: معاويه؛ تو هنگامى كه خليفه شوى چه خواهى كرد؟
گفت: خدا و رسولش داناترند!
فرمود: تو اساس و رأس همه ويرانى ها و كليد ستم هاى گسسته و پيوسته هستى. كار زشت را نيكو و كار نيكو را زشت مى شمارى؛ آنچنان كه كودك در آن بزرگ، و بزرگ در آن سالخورده مى شود. مدّت تو اندك ولى ستم تو بزرگ خواهد بود!
همچنين ابن ديزيل از عمر بن عون، از هيثم، از ابوفلج، از عمرو بن ميمون نقل مى كند كه گفته است:
عبداللَّه بن مسعود مى گفت: چگونه خواهيد بود وقتى كه فتنه اى را ببينيد كه در آن شخص بزرگ، سالخورده و كودك، بزرگ مى شود و آن فتنه، چنان ميان مردم جريان پيدا مى كند كه آن را سنّت مى پندارند و چون فتنه تغيير پيدا كند، گفته مى شود اين كار زشت است.
يعنى معاويه و جانشينانش آنچنان در دين بدعت مى گذارند كه دين از مسير خود خارج شود و چون دوران حكومتشان پايان پذيرد و كسى بخواهد بدعتها را از بين ببرد، مردم آنچنان با اين بدعتها انس گرفته اند كه زدودن آن را زشت شمارند، به طورى كه وقتى عمر بن عبدالعزيز در زمان حكومتش، سبّ اميرالمؤمنين على عليه السلام را از خطبه هاى نماز حذف كرد، مردم شام آن را زشت شمردند.(1)
در برابر پرسش هاى پيغمبر اكرم صلى الله عليه وآله وسلم - كه در اين روايت آمده است - ابوبكر آرزو مى كند كه به حكومت نرسد، عمر اظهار آرزو مى كند كه اى كاش سنگسار شود و حاكم نشود وگرنه گرفتار شر مى شود و عثمان سخن از خوردن به ميان مى آورد و مى گويد: خود مى خورم و به ديگران مى خورانم... ، و گفتار آن دو گواه بر اين است كه خود را لايق حكومت نمى دانستند.
و حضرت على عليه السلام مى گويند: به اندازه قوت خود مى خورم و از مسلمين حمايت مى كنم و... .
و پس از سئوال از معاويه او طفره مى رود و از كردار خود چيزى نمى گويد.
اين روايت را حكم بن عمير - كه خواهرزاده معاويه است - نقل كرده و پسر عمر با دو واسطه آن را از او روايت كرده است.
بنابراين روايتِ پسر عمر، چون عمر خود را لايق خلافت نمى دانسته، گفته است: اى كاش؛ سنگسار شوم و به خلافت نرسم.
اى كاش؛ همه مسلمانان كه خود را پيرو مكتب اسلام و تابع رسول اكرم صلّى الله عليه وآله وسلم مى دانند، از اين پيشگويى - كه در كتب اهل سنّت نقل شده - درس مى گرفتند، و آخرت خود را به دنياى فانى شده ديگران نمى فروختند.
رسول خدا صلّى الله عليه وآله وسلم كه هميشه از منبع وحى سخن گفته اند پيشگويى بسيار مهمّ خود را كه بايد درس بزرگى براى همه مسلمانان باشد بيان نموده و سيماى كريه و در پرده پوشيده شده معاويه را براى همگان آشكار ساخته اند.
_______________________________________
1) اعجاز پيامبر اعظم صلّى الله عليه وآله وسلّم در پيشگويى از حوادث آينده: 372.
منبع: معاویه ج 1 ص 239