در وبسايت راسخون ، از کتاب «اسرار موفقيت» مقاله ای پيرامون مجالست و همنشينی با چه افرادی به نفع انسان است و با چه افرادی به ضرر اوست ، بدين صورت ذکر شده است:

 

 همنشینی با چه افرادی باعث رشد و تعالی روح

و با چه افرادی مانع پيشرفت است؟

 

براي رسيدن به مقاصد معنوی راه بسيار است و در اين ميان هر راه كه نزديك‌تر باشد و انسان را زودتر به مقصد می رساند، ناب‌تر است.(1)

در اين باره، عقايد و گفته‌ها گوناگون است و درست‌تر اينكه، تا می توان با نيكان هم نشين شد. هم نشينی با كسانی كه خدا را برای خدا می خواهند نه برای خود و نيز با آنان كه حقيقت ايمان را در خود به مرحله واقعيت رسانده‌اند، اثری شگرف دارد. در اين باره حضرت علی (علیه السلام) در كلامی دل نشين چنين فرموده است:

«چيزی نيست كه از صحبت اخيار، انسان را بيشتر به سوی خوبی ها بخواند و از بدی ها نجات دهد». (2)

دليل آن است كه نشستن در پيشگاه صالحان و شرافتمندان جامعه، برای انسان شرف و هدايت به ارمغان می آورد، دل‌های زنگار گرفته را روشنی و صفا می بخشد و ناخود آگاه انسان را به سوی معنويت جذب می كند.

امام سجاد (علیه السلام) می فرمايد:

«هم نشينی با افراد صالح، آدمی را به سوی صلاحيت دعوت می كند». (3)

نيروهای معنوی نهفته در وجود اين گونه شخصيت‌ها در هم نشينانشان نفوذ می كند و در گذر زمان، كارها و رفتار آنان را زير سيطره خود در می آورد.

گاهي نفوذ معنوی آنان در ديگران سريع است و به زمان طولانی نياز ندارد، بلكه يك نشست، يك نگاه و يك گفتار، وضعيت فكری و اعتقادی فرد همراهشان را تغيير می دهد و زندگی شان را معنا می بخشد.

در محفل نيكان، ديگران هم عطر‌آگين می شوند و به صف خوبان می پيوندند. روشنايی و صفا و پاكی پاكان، ديگران را نيز فرا می گيرد و قلب و جان آلودگان را به سوی خود می كشاند.

هم نشينی با پاكان، پاكی می آفريند و بودن با خوبان، خوبی می زايد. همراه بودن با بندگان خود ساخته خدا، آدمی را می سازد و توجهاتی كه به آنان می شود، همراهشان را نيز فرا می گيرد.(4)

نشست و برخاست با نيكان، فرصتی مغتنم است؛ زيرا معنويت اوليای خدا همچون اكسيری، ضعف و كمبود شخص مقابل را در هم می شكند، به او شهامت حركت به سوی خوبی ها را می بخشد، به او پر پرواز می دهد تا در فضای بی كران معنويت سير كند و از لذت‌های نگفتنی عالم معنا بهره گيرد.

همراهي با مؤمنان حقيقی، ويژگي‌های فكري فرد مقابل را دگرگون می كند و باورها و انديشه‌های ناسالم را جلا می بخشد. البته اين يك قانون كلی نيست؛ از اين رو همان گونه كه دين به يك شخصيت آگاه و عالم دستور می دهد كه مردم نا آگاه را به سوی دين و مذهب فرا خواند و آنان را با دستور‌های زندگی بخش تشيع آشنا سازد، همين گونه فرمان می دهد، از هم نشينی با افراد پست و گمراه ـ اگر رفت و آمد با آنان در او موثر است ـ دوری جويد.

 

شناخت همنشينان

 

«كسی كه قبل از آزمايش، به افراد اطمينان ورزد، نفس خود را در معرض هلاكت قرار می دهد و سرانجامی سخت خواهد داشت». (5)

اين سخن، گوهری است از رهنمودهای امام جواد (علیه السلام) كه در هم صحبتی و همراهی با اطرافيانمان بايد به آن دقت كنيم.

بدين ترتيب، شناخت درست در صورتی به دست می آيد كه هم نشينان خود را بيازماييم.

بيشتر كسانی كه در راه به چاله افتاده‌اند يا از چاله درآمده و گرفتار چاه شده‌اند، بر اثر خوش گمانی، زود فريفته شده و بدون تحقيق به دام شيادان افتاده‌اند. پس چرا به همه اعتماد كنيم و حاضر به هم نشينی و دوستی با همه گونه افراد باشيم؟

حضرت علی (علیه السلام) می فرمايد: «مردم به وسيله امتحان شناخته می شوند». (6)

پس بر ماست كه برنامه زندگي خود را بنا بر دستورهای هدايتگر اهل بيت (علیهم السلام) طراحی كنيم و بر مبنای گفتار آن بزرگواران آينده خود را درخشان سازيم.

 

افرادی كه همنشينی با آنان، موجب رشد و تعالی روح است:

 

1. نشست و برخاست با علمای ربانی

 پيامبر خدا (صلّی الله علیه وآله) می فرمايد:

«نزد هر عالمی ننشينيد! مگر دانشمندی كه شما را از ريا باز می دارد و به سوی اخلاص فرا می خواند». (7)

چرا كه ايشان، شما را به سوی خدا می خواند، به سوی آل الله دعوت می كند و هدفش از گفتار و راهنمايی اش، دعوت به سوی خود نيست هم نشينی با اين گونه علمای ربانی، در شما اثر می گذارد و شما را با معارف نورانی اهل بيت (علیهم السلام) آشنا می سازد. آنان قلب شما را با محبت خاندان وحی پيوند می زنند و با اعمال ننگين منافقان تاريخ، آشنا می سازند و نفرت شما را از آنان بيشتر می كنند.

 

2. همنشينی با نيكان و صالحان

 پيامبر اكرم (صلّی الله علیه وآله) در شفارشی به عبدالله بن مسعود می فرمايد:

اي پسر مسعود، هم نشينان تو بايد افراد نيك باشند و برادران تو بايد اشخاص متقی و زاهد باشند؛ زيرا خداوند در قرآن فرموده است: «در آن روز (روز قيامت) دوستان، بعضی با بعضی ديگر دشمن هستند، مگر پرهيزكاران» ( زخرف: 67). (8)

همچنين در وصيت خود با اباذر فرموده است:

«ای اباذر، هم سخن برای خود انتخاب مكن، مگر فرد مؤمن را». (9)

در حقيقت، امتياز و شيرينی زندگی، هم نشين بودن با اوليای خدا و مردان خود ساخته است. روايت می كنند حضرت امير المؤمنين علی (علیه السلام) به پيغمبر اكرم (صلّی الله علیه وآله) گفت: «آيا زندگی را دوست دارم جز برای خدمت تو و اطاعت امر و نهی تو و برای محبت دوستان تو؟!». (10)

آنچه زندگی در دنيا را برای مردان خدا دل‌پذير می كند، وجود اولياء الله و بندگان خود ساخته خدا است كه برخورد با آنان، ياد خدا و اهل بيت (علیهم السلام) را در دل انسان زنده می سازد. اين است شيرينی و نشاط زندگی در دنيا برای آنان كه دنيا را فروخته‌اند.

 

هم نشينی با برخی گروه‌ها، مانع پيشرفت است:

 

1. همنشينی با كوتاه فكران

 دوستان ناشناس و يا آنان كه در نظر مردم به ضعف رأی و يا ديگر ويژگی های ناپسند شناخته شده‌اند، نه تنها كمك و پشتيبان انسان در مشكلات نيستند، بلكه همواره بر گرفتاری های آدمی می افزايند.

حضرت اميرالمؤمنين علی (علیه السلام) می فرمايد:

«از مصاحبت با افراد ضعيف الرأی، كه رفتار آنان مورد پذيرش مردم نيست، بر حذر باش؛ زيرا كه اعتبار رفيق به رفيق اوست». (11)

 

2. همنشينی با گمراهان

 امام صادق (علیه السلام) در روايتی مي‌فرمايد:

با بدعت گزاران صحبت نكنيد و با آنان مجالست ننماييد؛ زيرا به خاطر مصاحبت و مجالست با آنان، در نزد مردم همانند يكی از آنان می شويد.(12)

بنابراين با پرهيز از همراهی و هم كلامی با آنان، می توان هم از خطر بد نامی و هم از لحاظ تأثير فكری منفی در امان ماند.

 

3. همنشينی با هوا پرستان

 هم نشينی با دوستان هواپرست و آنان كه هيچ گونه توجهي به عالم معنا و آخرت ندارند، ايمان را از قلب افراد مؤمن مي‌ربايند و زمينه حضور شياطين گمراه كننده در وجود آنان مي‌شوند.

در روايتی از امام علی (علیه السلام) می خوانيم:

«همنشينی با مردم هواپرست، ايمان را از خاطره‌ ها به دست فراموشی می سپارد و سبب حضور شياطين می شود». (13)

 

ايشان در خطبه‌ای ديگر، يكي از ويژگی های بهترين بندگان خدا را، دوري از مردم هواپرست می داند و می فرمايد:

«محبوب ترين بندگان خدا نزد وی، بنده‌ای است كه از كور دلی رهيده و از شركت با اهل هوی دوری گزيده است.» (14)

 

باز از آن بزرگوار روايت مي‌كنند:

«همنشينی نيكان با اهل فسق و فجور، آنان را به فجار ملحق می كند». (15)

بنابراين، افرادی كه در جست و جوی حقيقت‌اند و در راه رسيدن به مقاصد عالي گام بر می دارند، بايد از دوستي با كسانی كه هدفشان تنها رسيدن به ماديات است و از ياد خدا و ذكر آل الله غافل‌اند، دست بردارند؛ زيرا كساني كه اراده آنها فقط زندگی دنيا است و با آينده خويش نمی انديشند، صلاحيت برای دوستی ندارند.

 

4. همنشينی با شكاكان

 افراد شكاك براثراندك بودن آگاهی ‌شان از دين، وسوسه‌های شيطان در آنان رسوخ می نمايد. پس آن ها را به هم نشينان خود القا می كنند و دوستان آنان نيز بر اثر ضعف پايه‌های اعتقادی، اين گونه شبهه‌ها را می پذيرند و در نتيجه، افراد پاك ولی ساده لوح، بر اثر دوستی با افراد شكاك هم رنگ آنان می شوند. امام صادق (علیه السلام) فرمود:

«كسی كه با اهل شك همنشينی كند، او نيز گرفتار شك می شود». (16)

____________________________________

1. در دعای مأثور چنین وارد شده است: اللّهم اوصلني الیک من أقرب الطرق الیک واسهلها علی ... . بحارالانوار: 95/406.

2. شرح غررالحكم و درر الكلم، ج5، ص87.

3. اصول كافی، ج1، ص20.

4. بحار الانوار، ج102، صص 173 و 183.

5. همان، ج71، ص340.

6. اصول كافی، ج1، ص30.

7. بحارالانوار، ج1، ص205.

8. همان، ج77، ص102.

9. همان، ص76.

10. همان، ج 19، ص81.

11. نهج البلاغه،‌نامه 69.

12. اصول كافی، ج2، ص375.

13. نهج البلاغه، خ86.

14. همان.

15. بحارالانوار، ج74، ص197.

16. همان.

مقاله فوق از کتاب «اسرار موفقيت» تألیف سيد مرتضي مجتهدی سيستانی، با تلخيص از ص 119-135 آورده شده است.

 

منبع: وبسایت راسخون به نقل از نشريهٔ گلبرگ شمارهٔ 124

  از کتاب اسرار موفقیت: 1 /119

 

-----------------------------------------------------

اين مطلب در بخش هفتم (همنشينی با نيکان) کتاب «اسرار موفقيت جلد اول» آمده است.

براي مطالعه و دانلود کتاب «اسرار موفقيت جلد اول» در بخش کتابخانه پايگاه

علمی المنجی، اينجا کليک کنيد.