2) پیشنهاد ولایتعهدی از طرف مأمون لعنه الله  به حضرت امام رضا

علیه السلام در مرو

 

در کتاب «صحیفۀ رضویه» چنین آمده است :

... چون امام ‏عليه السلام به مرو رسيد مأمون امر خلافت و امارت را به امام ‏عليه السلام پيشنهاد كرد، و امام‏ عليه السلام نپذيرفت، و گفتگوهاى فراوانى ‏در مورد آن شد و تا دو ماه اين گفتگوها جريان داشت و مأمون اصرار مى ‏ورزيد و امام‏ عليه السلام از پذيرفتن خوددارى مى‏ نمود، لذا يك مرحله پائين آمد و ولايتعهدى را پيشنهاد كرد و امام‏ عليه السلام فرمود:

با شروطى كه از تو مى‏ خواهم آن را مى‏ پذيرم.

مأمون عرض كرد: هر شرطى كه مى‏ خواهى بخواه، امام‏ عليه السلام نوشت:

من در امر ولايتعهدى وارد مى ‏شوم به شرط آنكه هيچ گونه امر و نهى نداشته ‏باشم، قضاوت نكنم، و چيزى را تغيير ندهم و از همه اين امور اجرائى معاف‏ باشم.

   مأمون شروط امام ‏عليه السلام را پذيرفت، آنگاه كارگزاران و قضات و فرماندهان و سران ‏لشكر و همه فرزندان عبّاس را دعوت كرد كه با آن حضرت به ولايتعهدى بيعت كنند، آن‏ها بر او خروشيدند و اختلاف كلمه در ميان آنان پيدا شد.

   مأمون اموال فراوانى به سران و فرماندهان بخشيد و همه آنان را راضى نمود جز سه نفر به نام ‏هاى عيسى جلودى، علىّ بن عمران، و ابو يونس كه از بيعت با حضرت ‏امام رضا عليه السلام سرباز زدند، لذا آن‏ها را در زندان انداخت و بيعت صورت گرفت و اين‏ خبر را به همه شهرها اعلام كردند و بر درهم و دينار به نام آن حضرت سكّه زدند و در منبرها خطبه بنام او خواندند، و مأمون در اين راه - براى انجام هدف شوم و پشت‏ پرده ‏اى‏ كه قصد انجام آن را در آينده داشت - خرج فراوان و مال بسيارى مصرف كرد.

 

منبع : صحیفۀ رضویّه (مترجم) : 268