ایرانیان و شورش علیه مغیره والی معاویه
همانگونه که قبلاً گفتیم عمر و معاویه سخت تأکید داشتند که باید با عجم ها سختگیری کنند و آنان را تحقیر نمایند.
«طبیعی بود که آنها در مقابل تحقیری که نسبت به ایشان ، صورت میگرفت ساکت نمانند. بلکه با اتّخاذ مواضع سیاسی مناسب ، سعی داشتند به هر شکلی بر علیه مصالح امویان حرکت کنند.
آنها در زمان معاویه بر مغیرة بن شعبه والی معاویه در کوفه خروج کردند. و با اینکه همگی به اسلام گواهی داده خود را مسلمان میدانستند در مقابل معاویه تسلیم نشده و گفتند هرگز مشرک نخواهند شد و جان بر سر مقاومت خود باختند[1] . این اوّلین حرکت عمده موالی است که بدون مشارکت اعراب ، بدان دست زدند! این موضع نه تنها در مقابل امویان بلکه قبل از آن در حمایت حضرت علی علیه السلام که برخوردی به تمام معنا اسلامی با آنان داشت ، نشان داده شده بود آنها که مزۀ حقارت را در عهد خلفای پس از پیامبر صلّی الله علیه وآله چشیده بودند، سعی کردند تا از حضرت علی علیه السلام که در جبران آن وضع میکوشید حمایت کنند ... .
از مغیرة نقل شده که حضرت علی علیه السلام تمایل زیادی نسبت به حمایت از موالی داشت در حالی که عمر بالعکس بود]2].
یعقوبی میگوید: حضرت علی علیه السلام اموال بیت المال را به نسبت مساوی تقسیم میکرد. و به موالی به اندازهای میداد که به سایر عربها. دلیل او نیز این بود که در کتاب خدا، فرزندان اسماعیل بر فرزندان اسحاق برتری داده نشدهاند]3] . و بارها فرمود که حضرت
آدم نه غلامی به دنیا آورد و نه کنیز، بندگان خدا آزادند... اگر مالی نزد من است در تقسیم آن بین سیاه و سفید، فرقی نخواهم گذاشت[4] .[5] »
رفتار حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام مانند رفتار رسول خدا صلّی الله علیه وآ له بود، ولی عمر ، عثمان، معاویه و... بر خلاف آن حضرت رفتار می کردند و به تبعیض نژادی که بر خلاف دستورات اسلام است عمل می کردند. چاپلوسانی همچون مغیره نقش زیادی در آن ها در پیرامون تغییر احکام دین داشتند.
--------------------------------------
[1] . تاريخ يعقوبى : 2 / 221.[2] . بحار الأنوار: 8 باب نوادر الإحتجاج على معاوية ص 580، 581.
[3] . يعقوبى : ج 2 آخر واقعة جمل .
[4] . روضة كافى : ص 69 حديث 26. انساب الأشراف : 2 / 141، الغارات : 1 / 70 ، تاريخ يعقوبى : 2 / 183 .
[5] . تاريخ تشيّع در ايران : 55.