(1)

نماز جناب جعفر طيّار

حضرت امام رضا عليه السلام از پدر بزرگوارش حضرت موسى بن جعفر عليه السلام روايت كرده ‏اند كه شخصى از امام صادق عليه السلام از نماز تسبيح - نماز جعفر طيّار - سؤال كرد، آن حضرت فرمود:

 اين نماز، عطا و بخششى بزرگ است.

 پدرم از جدّم حضرت علىّ بن الحسين عليه السلام روايت كرده است كه فرمود :

 چون جعفر بن ابى طالب از سرزمين حبشه بازگشتند، رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم نزديك استراحتگاه خود در خيبر با او ملاقات كرد، و هنگامى كه جعفر آن حضرت را ديد با سرعت و شتابان آمد ، رسول خدا صلّى الله عليه وآله وسلم با او معانقه كرد و از ديدارش خوشحال شد و با او گفتگو كرد ، سپس بر ناقه خود سوار شد و او را سوار كرد و چون مركب براه افتاد به طرف جعفر رو كرد و فرمود:

 اى جعفر ؛ اى برادر ؛ آيا هديه ‏اى به تو ندهم ؟ عطائى تو را نبخشم ؟ تو را برنگزينم ؟

 مردم كه اين گفتار را شنيدند گمان كردند كه رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم هم‏اكنون به او مال فراوانى خواهد داد، چون خداوند پيروزى را در جنگ خيبر نصيب پيامبر كرده و غنيمت فراوانى بدست آمده بود.

 جعفر عرض كرد : پدر و مادرم به فدايت ؛ عنايت كنيد.

 آنگاه رسول خدا صلّى الله عليه وآله وسلم نماز تسبيح را -  كه به نماز جعفر طيّار معروف است - به ايشان تعليم نمود.(1)

    به حضرت امام رضا عليه السلام منسوب است كه فرمودند:

 بر تو باد به نماز جعفر بن ابى طالب؛ زيرا در آن ، فضل و فضيلت فراوانى است.

 ... و هر وقت از شب يا روز كه خواستى در صورتى‏كه وقت نماز واجب نباشد مى‏توانى نماز جعفر را بخوانى و اگر خواستى آن را از نوافل حساب كن و اگر عجله داشتى آن را بدون تسبيح بخوان سپس تسبيحات آن را انجام بده.

 هرگاه خواستى آن را بجا آورى نماز را با يك تكبير شروع كن ، سپس در ركعت اوّل بعد از «حمد» ، سوره «عاديات» ، در ركعت دوّم (إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْض)(2) ، در ركعت سوّم (إِذا جاءَ نَصْرُ الله) ، و در ركعت چهارم (قُلْ هُوَ اللهُ أَحَد) را بخوان و اگر خواستى در تمام ركعات بعد از سوره «حمد» مى‏توانى (قُلْ هُوَ اللهُ أَحَد) را بخوانى .

 و هر گاه تسبيح را در ركوع يا سجده و يا در حال قيام فراموش كردى ، هر وقت به يادت آمد آن را انجام بده.

 و كيفيّت آن چنين است: بعد از قرائت «حمد» و سوره ، پانزده مرتبه بگويى : «سُبْحانَ اللهِ وَالْحَمْدُ للهِِ وَلا إِلهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ» ، و در ركوع ده مرتبه و پس از  سر برداشتن از ركوع ده مرتبه ، و در سجده اوّل ده مرتبه و بين دو سجده ده مرتبه و در سجده دوّم ده مرتبه و بعد از سر برداشتن از سجده دوّم ده مرتبه تسبيحات را بگو كه مجموع آن هفتاد و پنج مرتبه مى‏ شود.

 سپس برخيز و ركعت دوّم را مانند ركعت اوّل انجام بده و بعد از آن ، تشهّد و سلام نماز را بخوان و پس از آن ، دو ركعت ديگر را مانند دو ركعت اوّل بجاى آور.(3)

    بنابراين ، تعداد تسبيحات اربعه در چهار ركعت ، سيصد مرتبه مى‏ شود.

_________________________________________________________

1) جمال الاُسبوع : 181 ، مستدرك الوسائل : 225/6 .

2) مرحوم شيخ مفيد رحمه الله در كتاب «الإشراف : 31» فرموده است : در ركعت اوّل بعد از «حمد» سوره «إذا زلزلت» ، و در ركعت دوّم بعد از «حمد» سوره «عاديات» خوانده شود .

3) فقه الرّضا عليه السلام : 155 ، مستدرك الوسائل : 224/6 و 231 (با اختصار) ، بحار الأنوار : 209/91 .

 

 

منبع: صحیفۀ رضویّه صفحۀ 162