شهادت امام حسن علیه السلام

و روشنگری امام حسین علیه السلام در حجّ

زمانی که امام حسن (عَلَيهِ السَّلَامُ) شهید شد کار بلا و فتنه به قدری بالا گرفت که هیچ دوستی از دوستان خدا جانش در امان نبود؛ یا کشته شده بود یا آواره وطن گردیده بود.

دو سال قبل از این که معاویه - لعنة الله عليه - بمیرد، حضرت امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) با عبدالله جعفر و عبدالله بن عباس تصمیم گرفتند به حج بروند امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) زنان و مردان بنی هاشم، شیعه و دوستان آنان را چه آنان که به حج رفته یا نرفته بودند و آن افرادی را که از ایشان در شهرها بودند و آن بزرگوار را با اهل بیتش می شناختند احضار نمود؛ همچنین کلیه اصحاب حضرت رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ ) را با فرزندانشان و تابعین و انصار را که به زهد و صلاح و عبادت مشهور بودند خواست و به همه آنان دستور داد تا برای اعمال حج آماده شوند تعداد بیشتر از هزار نفر از این گونه افراد در منا اجتماع نمودند. امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) در منا در میان خیمه خویش بود. اکثر آن گروه که از تابعین و فرزندان صحابه به شمار می رفتند در خیمه امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) جمع شدند. امام (عَلَيهِ السَّلَامُ) پس از این که برخاست و حمد و ثنای خدا به جا آورد فرمود :

أما بعد، فإن هذا الطاغية قد فعل بنا وبشيعتنا ما قد رأيتم وعلمتم وشهدتم، وإنى أريد أن أسألكم عن شئ، فإن صدقت، فصدقوني وإن كذبت، فكذبوني. أسألكم بحق اللّه عليكم وحق رسول اللّه وحق قرابتي من نبيكم، لما سيرتم مقامى هذا ووصفتم مقالتي ودعوتم أجمعين في أنصاركم من قبائلكم من آمنتم من الناس ووثقتم به، فادعوهم إلى ما تعلمون من حقنا، فإنى أتخوف أن يدرس هذا الأمر ويذهب الحق ويغلب، والله متم نوره ولو كره الكافرون؛

این ملعون طاغی (یعنی معاویه - لعنة الله عليه -) آن اعمالی را که نباید با ما و شما انجام دهد، انجام داد؛ چنان که همه دیدید و شنیدید و حاضر بودید و به شما خبر رسید. من در نظر دارم در مورد چند موضوع از شما سؤال کنم ؛ اگر راست گفتم، سخن مرا تصدیق والا تکذیب نمایید. اکنون به سخن من گوش کنید و آن را کتمان مکنید؛ هنگامی که به جانب شهرهای خود مراجعت نمودید، آنچه را از سخنان من دریافتید برای افرادی از خویشاوندان که به آنان اعتماد دارید، بگویید و ایشان را هم دعوت کنید ؛ زیرا من می ترسم این دینی که بر حق است مندرس و نابود گردد. خدا نور خود را تام و تمام خواهد کرد، ولو این که افراد کافر را خوش نیاید.

امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) کلیه آیاتی را که در شأن اهل بیت (عَلَيهِم السَّلَامُ) نازل شده بود برای آنان تلاوت و تفسیر کرد؛ همچنین کلیه اخبار و روایاتی را که رسول خدا (صَلَّى الله عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ ) در حق پدر و مادر و اهل بیت امام حسین (عَلَيهِم السَّلَامُ) فرموده بود نقل نمود.

صحابه آن روایات را که می شنیدند مورد تصدیق قرار می دادند و می گفتند : همین طور است ما بودیم و شنیدیم تابعین نیز می گفتند: آری ما این روایات را از راویانی که برای ما نقل می کردند و به قول آنان اعتماد داشتیم شنیدیم.

امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) در این سخنرانی تمام دلایل و برهانها را برای آنان ظاهر و هویدا نمود و در پایان سخنرانی خویش به آن گروه فرمود :

أنشدكم باللّه إلا رجعتم و حدثتم به من تثقون به؛

شما را به خدا قسم می دهم هنگامی که به شهرهای خود بازگشتید، تمام این مطالبی را که من برای شما گفتم برای افرادی که به آنان اعتماد دارید، نقل کنید.

امام (عَلَيهِ السَّلَامُ) پس از این سخنرانی از منبر فرود آمد و مردم متفرق شدند.(1)

------------------------------------------------------------------

(1) احتجاج، ج 1، ص 293.