اعتراف معاویه به گرامیترین فرد
بودن امام حسن مجتبی علیه السلام
«علّامۀ بیهقی آورده است : روزی معاویه ـ در حالی که اشراف مردم از قریش و غیر قریش در نزد او تجمّع نموده بودند ـ گفت : به من خبر دهید گرامیترین مردم از حیث پدر و مادر، عمو و عمّه ، دائی و خاله ، جدّ و جدّه کیست ؟
پس مالک بن عجلان برخاست و با اشاره به حسن بن علی (علیهما السلام) گفت : همانا که آن شخص این باشد که پدرش علی (علیه السلام) است ، مادرش فاطمه ، عمویش جعفر، عمّهاش امّ هانی ، دائیش قاسم ، خالهاش زینب دختر رسول خدا صلّی الله علیه وآله، جدّش پیامبر و جدّهاش خدیجه .
در این موقع حاضرین همه سکوت نمودند، پس حسن (علیه السلام) از جا برخاست ـ و گویا رفت ـ آنگاه ابن عاص به مالک گفت : آیا حبّ بنی هاشم تو را وادار به باطلگوئی کرد؟!
ابن عجلان گفت : من جز حقگوئی نکردم... آیا این چنین نیست ای معاویه ؟
معاویه گفت : آری.(1)
نیز علّامه ابن عساکر ضمن بازشناخت امام حسن علیه السلام حدیثی قریب بدین مضمون نقل کرده است.(2)
و علّامه ابن عبد ربّه اندلسی این روایت را بدین گونه نقل نموده و شاید هم هر دو به وقوع پیوسته باشد:
سأل معاویة یوماً جلسائه : من أکرم النّاس أبّآ واُمّآ وجدّآ وجدّة وعمّآ وعمّة ، وخالا وخالة ؟ قالوا: أنت أعلم . فأخذ بید الحسن بن علی علیهما السلام وقال : هذا ابوه علی بن ابی طالب ، واُمّه فاطمة بنت رسول الله، وجدّه رسول الله، وجدّته خدیجة زوجة رسول الله، وعمّه جعفر، وعمّته هاله بنت ابی طالب ، وخاله القاسم ابن رسول الله، وخالته زینب بنت رسول الله.(3)
روزی معاویه از همنشینان مجلسش پرسید: گرامیترین و بزرگوارترین مردم از حیث پدر و مادر، و جدّ و جدّه ، و عمو و عمّه ، و دائی و خاله کیست ؟
گفتند: تو خود از همه آگاهتری و بهتر میدانی (و گویا سئوال و جواب به هنگام رفتن معاویه به مدینه و حاضر بودن امام مجتبی علیه السلام در مجلسش اتّفاق افتاده).
پس دست حسن بن علی را گرفت و گفت : این ، پدرش علی بن ابی طالب است ، مادرش فاطمه دختر رسول الله، جدّش رسول خدا صلّی الله علیه وآله ، جدّهاش خدیجه همسر رسول الله، عمویش جعفر، عمّهاش هاله دختر ابوطالب ، دائیش قاسم پسر رسول الله، و خالهاش زینب دختر رسول الله.
و خلاصه معاویه خود، حسن بن علی علیهما السلام را یگانه مصداق شخص مورد سئوال معرّفی کرد».(4)
* * *
این گونه روایات دلالت بر نفاق کامل معاویه دارد ، زیرا او هر گونه که بخواهد قضاوت های ضدّ و نقیضی می کند و این جز نفاق و اغراض شخصی چیز دیگری نیست.
------------------------------------------------------------------
(1) المحاسن والمساوى : 83 ـ 82.
(2) تاريخ دمشق ابن عساكر: پاورقى ص 121، ج 3، بخش امام على علیه السلام و بخش امام حسن علیه السلام ح 229 ص 138 چ اوّل به عنوان نعمان بن عجلان .
(3) عقد الفريد: 5 / 87 چاپ مصر 7 جلدى .
(4) الإمام اميرالمؤمنين على علیه السلام از ديدگاه خلفاء: 200.