دیدگاه علّامۀ علایی مصری

دربارۀ‌ فتوحات عمر

بزرگ‌ترین اشتباهات عمر فتوحات پیاپی او بود که مردم را با زور شمشیر به اسلام وا می‌داشت.

اگر او همان روش پیغمبر را که عرضۀ قرآن و ایمان در دین بود عمل می‌کرد، مواجه با این اعمال زشت‌ خوی خود نمی‌شد و بعد هم جنایات بنی ‌امیّه از این روش سقیفه سرچشمه نمی‌گرفت. این نویسندۀ مصری بر این عقیده است که تمام فتوحات عمر به ضرر اسلام تمام شد؛ زیرا آن اسلامی که با یک تضمین معنوی رو به گسترش بود و پیش می‌رفت، به صورت غلبه و ظفر جنگی درآمد و مصونیّت خود را از دست داد.(1) این کلیّات سربسته و بی‌شرح و بسط که ما در این کتاب نقل نمودیم، تماماً مؤید نظریۀ علّامۀ علایی است.(2)

-------------------------------------------------

(1) شب‌های پیشاور، ص 164 .

(2) کتاب ایرانیان اسلام خود را مدیون چه کسی هستند، صفحه 27 .