عبدالرزّاق بن همام و معاویه

عبدالرزّاق بن همام اعمش: استاد احمد بن حنبل و یحیی بن مَعین و اسحاق بن راهوَیه بود. از یحیی استاد علم حدیث دربارۀ روایت از عبدالرزّاق با این‌ که شیعه بود، سئوال شد، پاسخ داد: حتّی اگر از اسلام برگردد و مرتد شود ما دست از حدیث او برنمی‌داریم .

عبدالرزّاق به عثمان ناسزا می‌گفت. یک بار نزدش از معاویه نام برده شد گفت: مجلس ما را به نام پسر ابوسفیان آلوده نکنید[1] .[2]

-------------------------------------------------------------------------------------------

[1] . ترمذى از احمد بن حنبل دربارۀ عايشه و زبير و طلحه پرسيد، وى پاسخ داد: من كى هستم كه دربارۀ اصحاب رسول خدا سخن بگويم ! امورى ميان آن‌ها بود كه خدا بدان آگاه‌تر است احمد از روى پرهيزكارى جايز ندانست دربارۀ صحابه چيزى بگويد. آنان با كارها و اجتهاد خودشان اصلى از اصول او بودند.. سرانجام شخصى را نزد يحيى بن معين فرستاد تا به او بگويد: دربارۀ عبدالله بن موسى عَبسى زياد سخن مى‌گفتى ، شنيده‌ام او به معاويه ناسزا و دربارۀ او خيلى سخن مى‌گويد. يحيى به فرستاده گفت : به ابوعبدالله احمد بن حنبل سلام برسان و به او بگو: من و تو شنيديم كه عبدالرزّاق (بن همام) به عثمان بن عفّان ناسزا مى‌گفت ، اين سخن را نگو، زيرا عثمان برتر از معاويه بود. و احمد دست از روايت عبدالرزاق برنداشت .

[2] . پيشواى علم و معرفت : 289.