گمراهی معاویه

ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه می‌نویسد: امّا سخن امیرالمؤمنین علی علیه السلام دربارۀ معاویه که فرموده است: «گمراهی او آشکار است»، هیچ شکی در آشکار بودن ستمگری و گمراهی او نیست و هر ستمگری گمراه است . و اینکه فرموده است: «پرده دریده است»، همچنین بوده است که او بسیار سبکی می‌کرده و همنشینان یاوه‌گو و افسانه‌سرا داشته است و معاویه هیچ‌گاه موقّر نبوده است و قانون ریاست را رعایت نمی‌کرده است مگر وقتی که به جنگ امیرالمؤمنین علی علیه السلام آمد، آن‌ هم برای آنکه نیازمند به رعایت ناموس دین و آرامش و وقار بوده است ؛ وگرنه در روزگار عثمان بسیار پرده‌دری کرد و موسوم به انجام دادن هر زشتی بود. به روزگار عمر از بیم او اندکی خودداری می‌کرد و همان روزگار هم جامه‌های ابریشمی و دیبا می‌پوشید و در جام‌های زرّین و سیمین می‌آشامید و سوار بر مرکب‌هایی می‌شد که زین ‌آراسته به سیم و زر داشت و جُل‌های دیبا و پارچه‌های ابریشمی رنگارنگ بر آن‌ها می‌نهاد.

در آن روزگار جوان بود و جوانی می‌کرد و مستی جوانی و حکومت و قدرت در او جمع بود، مردم در کتاب‌های سیره نقل کرده‌اند که او به روزگار حکومت عثمان در شام باده‌نوشی می‌کرده است ولی پس از شهادت امیرالمؤمنین علی علیه السلام و استقرار حکومت برای او، مسأله مورد اختلاف است.

گفته شده است: پوشیده باده‌نوشی می‌کرده است و هم گفته شده است که دیگر باده‌نوشی نکرده است، ولی در اینکه موسیقی گوش می‌داده و طرب و شادی می‌کرده است و در آن باره اموال و صله‌ها می‌پرداخته است هیچ شکّی و اختلافی نیست.(1)

-------------------------------------------------------------------------------

(1) جلوۀ تاريخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد: 7 / 62 .