(6)
بنى اميه هنگام محاصره عثمان
ابواسحاق نيز در روايتى مى گويد: وقتى محاصره عثمان سخت شد بنى اميّه تلاش كردند كه او را شبانه خارج كنند و سوى مكّه ببرند امّا مردم از اين كارآگاه شدند ونگهبان هايى بر او گماردند سركرده نگهبانان طلحة بن عبيداللَّه بود و او نخستين كسى بود كه تير به خانه عثمان پرتاب كرد. در همين حال كه محاصره بر عثمان سخت شده بود و تشنگى بر او فشار مى آورد از بالاى خانه به مردم نگاه كرد و گفت: اى مردم؛ جرعه آبى به ما بدهيد و از آنچه خدا به شما روزى كرده به ما نيز بدهيد. امّا زبير بن عوام بر او بانگ زد: اى نعثل؛ نه به خدا سوگند؛ از آن نخواهى چشيد.(626)
ابن ابى الحديد معتزلى مى گويد: ابوجعفر نقيب مى گفت: عثمان پنجاه هزار(درهم) از طلحة بن عبيداللَّه طلبكار بود روزى طلحه به او گفت: پول تو آماده است آن را بگير. عثمان گفت: اين پول از آن تو باشد براى جوانمردى و مروّت تو. وقتى كه عثمان در محاصره بود على عليه السلام به طلحه گفت: تو را به خدا سوگند مى دهم كه ازعثمان دست بردارى.
طلحه جواب داد: به خدا سوگند دست بر نمى دارم تا اين كه بنى اميّه اين حق را ازخودش بپردازد. پس از آن على عليه السلام مى گفت: خدا پسر صعبه را ملامت كند كه عثمان مال بسيار به او داد و او چنين رفتارى با او كرد.(627)
اين روايات همگى تصريح دارند كه طلحه و زبير در آشوب عليه عثمان شركت فعّالى داشتند و آنها بودند كه محاصره را به عثمان تنگ كردند و از رسيدن آب به او جلوگيرى كردند تا جايى كه او چندين بار از امام على عليه السلام كمك خواست و امام عليه السلام عليرغم ممانعت طلحه براى رسيدن آب به عثمان تلاش كرد.
ابن اثير در اين باره مى گويد: على عليه السلام به طلحه گفت: از تو مى خواهم كه به او آب برسانى، و به شدّت خشمگين شد تا اين كه آب به خانه عثمان وارد شد.(628)
و سرانجام عثمان با تحريكات آنها كشته شد و آنان بعد از بيعت با على عليه السلام تظاهر به خونخواهى كسى كردند كه خودشان خون او را ريخته بودند و اظهار پشيمانى كردند و فتنه اى برانگيختند كه عدّه اى آشوبگر و كسانى كه قلبهاى بيمار داشتند مانند مروان بن حكم و سعيد بن عاص و وليد بن عقبة بن ابى معيط و عبداللَّه بن عامر بن كريز و يعلى بن اميّه و كسان بسيارى از اين قبيل، گرد آنها جمع شدند.
با وجود اين مدارك و شواهد به كسانى كه تلاش مى كنند اتّهامات فوق را از اين طايفه پيمان شكن برطرف كنند و سخنان و دلايل بى اساسى در برابر مدارك محكم تاريخى بيان مى كنند چه مى توان گفت؟!(629)
626) مصنّفات شيخ مفيد: 146/1.
627) شرح نهج البلاغه: 161/2.
628) الكامل في التاريخ: 166/3.
629) نبرد جمل: 26.
منبع: معاویه ج ... ص ...