نقش افراد شریر جامعه

در غیبت امام زمان عجّل الله تعالی فرجه

دربارۀ اصل غیبت این سئوال پیش می‌آید که آیا غیبت حضرت بقیة الله عجل الله تعالی فرجه الشریف به خاطر گناهان همۀ مردم است یا بعضی از مردم. اگر غیبت حضرت به سبب همۀ مردم باشد معنی ندارد که در غیبت کسی به ظهور رسیده باشد چون نمی‌شود کسی هم سبب غیبت آن حضرت باشد و هم خودش به ظهور رسیده باشد پس اگر غیبت حضرت به سبب همۀ مردم باشد اصل ظهور شخصی برای اوتاد یا غیر اوتاد منتفی می‌شود. ولی آنچه که مسلّم است این است که غیبت حضرت به خاطر همۀ مردم نیست بلکه به سبب بعضی از مردم است و ما گذشته از آنکه دلیلی نداریم بر اینکه غیبت بوسیلۀ همۀ مردم باشد دلیل بر عکس آن داریم که اصل غیبت حضرت به خاطر عدّه‌ای خاص از مردم است.

از روایاتی که دربارۀ اصل مسئلۀ غیبت است مثل روایتی که دارد «یخاف القتل وأمثال آن» استفاده می‌شود که غیبت به خاطر همۀ نیست چون همۀ مردم که در صدد شهید ساختن آن بزرگوار نبوده‌اند. پس طبق روایت علّت غیبت حضرت، تصمیم آنهایی بوده است که قصد شهادت آن حضرت را داشته‌اند. گذشته از این روایات نصّ خاص در این باره وجود دارد که اصل مسئلۀ غیبت به خاطر عدّه‌ای از افراد شریر جامعه است و آن روایتی است که مفضّل آن را از امام صادق علیه السلام نقل کرده است:

عن المفضّل، عن أبی عبدالله علیه السلام قال: أقرب ما یکون العباد من الله عزوجلّ ذکره وارض ما یکون عنهم إذا افتقدوا حجّة الله جلّ و عزّ ولم یظهر لهم ولم یعلموا مکانه وهم فی ذلک یعلمون انّه لم تبطل حجّة الله جلّ ذکره ولا میثاقها فعندها فتوقّعوا الفرج صباحاً ومساءاً، فانّ اشدّ ما یکون غضب الله علی أعدائه إذا افتقدوا حجّته ولم یظهر لهم، وقد علم انّ أولیاءه لایرتابون، ولو علم انّهم یرتابون ما غیب حجّته عنهم طرفة عین، ولا یکون ذلک الّا علی رأس شرار الناس.[1]

مفضّل از حضرت امام صادق علیه السلام، که فرمودند: بندگان به خدای جلّ ذكره نزديك ترند و خدا از آنها راضى ‏تر است در وقتى كه حجّت خدا از ميان آنها مفقود شود و او را نتوانند ديد و جاى او را هم ندانند و باز در عين حال معتقد باشند كه حجّت خدای جلّ ذكره از ميان نرفته و ميثاق و پيمانش باطل نگشته، در اين حال در هر بامداد و پسين در انتظار فرج باشيد، زيرا سخت ترين موقع خشم خدا بر دشمنان خود، موقعى است كه حجّت خدا را از دست بدهند و او را نيابند و براى آنها ظاهر نگردد، خدا مى ‏داند كه دوستانش شكّ نمى‏ كنند و اگر مى‏ دانست شكّ مى ‏كنند يك چشم به هم زدن حجّت خود را از آنها نهان نمى ‏داشت و اين غيبت امام نمى‏ شود مگر بر سر بدترين مردم (يعنى علّتش بدترين مردمند).

این روایت صریح است در اینکه فقدان آن حضرت و غیبت آن بزرگوار زیر سر افراد شریر جامعه است نه همۀ مردم. پس اگر چه غیبت عمومی است و همه را فرا گرفته ولی علّت آن عمومی نیست و به خاطر عدّه‌ای خاص که عبارت از افراد شریر جامعه‌اند می‌باشد.

بنابراین عموم مردم سبب ایجاد غیبت آن حضرت نیستند، ولی غفلت، بی توجّهی و بی اعتنایی مردم در ادامۀ غیبت دارای نقش مهمّی است.

--------------------------------------------------------------------------------

(1) کافی : 1 / 333 .