مسأله کتابت وحی از مجعولات تاریخ است
مسأله کتابت وحی نیز از مجعولات روشن تاریخ است . زیرا نزول قرآن کریم تا سال هشتم هجری (سال فتح مکّه) تقریباً پایان یافته بود. به اجماع مفسّران ، آخرین سورۀ قرآن ، سورۀ نصر است که به مناسبت فتح مکّه نازل شده است .
بنابراین ، حتّی آخرین سورۀ قرآن کریم در حالی نازل شده که معاویه هنوز مشرک بوده است و به قولی پس از فتح مکّه نیز ـ که پدرش ابوسفیان خواه ناخواه اظهار اسلام نمود ـ معاویه مسلمان نشد و مدّتی همچنان فراری بود. سرانجام پس از ناامیدی کامل از مقاومت بیشتر، تسلیم شد و به ظاهر اسلام آورد.
پس روشن مینماید که چنین فردی نمیتواند از کاتبان وحی به شمار آید. ولی از آنجا که گویا وی تنها در یکی دو مورد در نوشتن نامه برای پیامبر صلّی الله علیه وآله همکاری داشته است، فرصتطلبان همین را نشان کاتب وحی بودن وی قلمداد کردهاند.(1)
روایتی که در مصادر اهل سنّت در اثبات کتابت وحی توسّط معاویه وارد شده، روایتی است که مسلم بن حجّاج نیشابوری در صحیحش آورده است .
حدّّثنی عَبَّاسُ بن عبدالْعَظِیمِ الْعَنْبَرِی وَأَحْمَدُ بن جَعْفَرٍ الْمَعْقِرِی قالا حدّثنا النَّضْرُ وهو ابن مُحَمَّدٍ الْیمَامِی حدّّثنا عِکرِمَةُ حدّّثنا أبو زُمَیلٍ، حدّثنی ابن عَبَّاسٍ قال کان الْمُسْلِمُونَ لَا ینْظُرُونَ إلی أبی سُفْیانَ ولا یقَاعِدُونَهُ فقال لِلنَّبِی صلّی الله علیه وآله یا نَبِيّ اللهِ ثَلَاثٌ أَعْطِنِیهِنَّ قال نعم قال عِنْدِی أَحْسَنُ الْعَرَبِ وَأَجْمَلُهُ أُمُّ حَبِیبَةَ بِنْتُ أبي سُفْیانَ ازوجکها قال نعم قال وَمُعَاوِیةُ تَجْعَلُهُ کاتِبًا بین یدَیک قال نعم قال وَتُوَمِّرُنِی حتّی أُقَاتِلَ الْکفَّارَ کما کنت أُقَاتِلُ الْمُسْلِمِینَ قال نعم قال أبو زُمَیلٍ وَلَوْلَا أَنَّهُ طَلَبَ ذلک من النّبي صلّی الله علیه وآله ما أَعْطَاهُ ذلک لِأَنَّهُ لم یکنْ یسْأَلُ شیئا إلا قال نعم .
ابن عبّاس میگوید: مسلمانان به ابوسفیان اعتنا نمیکردند و از همنشینی با وی اکراه داشتند، به پیامر عرض کرد: از شما سه تقاضا دارم که آن را به من عنایت کنید، رسول خدا صلّی الله علیه وآله قبول فرمودند.
1. نیکوترین و زیباترین دختر عرب، امّ حبیبه، نزد من است او را به همسری شما در میآورم؛
2. معاویه از نویسندگان وحی باشد؛
3. فرمانده باشم تا با کفّار بجنگم همانگونه که با مسلمانان جنگیدم. رسول خدا پذیرفت .
ابو زُمیل میگوید: اگر ابو سفیان خواستههایش را مطرح نمیکرد هیچگاه به آن نمیرسید؛ زیرا رسول خدا صلّی الله علیه وآله تقاضاها را رد نمیکرد.(2)
-----------------------------------------------------------------------------------------
(1) تاريخ اسلام از بعثت نبوى تا حکومت علوى : 104.
(2) النيسابورى، مسلم بن الحجّاج أبوالحسين القشيرى (متوفّاى 261 هـ)، صحيح مسلم، ج 4 ص1945 ح 2501.