سهم عایشه در این فتنه
عایشه نیز سهم فراوانی در برانگیختن مردم و تحریک آنان به قتل عثمان داشت. شیخ مفید رحمه الله میگوید: (نقش عایشه) بر اساس اخباری که وارد شده از تحریکات طلحه و زبیر آشکارتر است از آن جمله روایت محمّد بن اسحاق صاحب سیره است که از طریق مشایخ خود از قول حکیم بن عبدالله میگوید:
روزی در مدینه وارد مسجد شدم و دستی را دیدم که بلند بود و صاحب آن میگفت : ای مردم ؛ آن زمان (وفات رسول خدا صلّی الله علیه وآله) نزدیک است. اینها کفشها و پیراهن رسول خدا صلّی الله علیه وآله است ـ گویا آن پیراهن را میبینم که در هوا تکان میخورد ـ در حالی که فرعون این امّت در میان شماست. در این هنگام متوجّه شدم که او عایشه است و عثمان از او میخواست که ساکت باشد و به مردم میگفت : او زن است و عقل او عقل زنان است به حرفهای او توجّه نکنید.[1]
حسن بن سعد نیز میگوید: عثمان ایستاده بود که عایشه ورقهای از مصحف را که میان دو چوب گرفته بود از پشت حجلهاش بالا برد و گفت: آن چه را که در این کتاب هست بپادار.
عثمان جواب داد: یا از این کارت دست بکش یا آتش به جانبت میاندازم .
عایشه به او گفت: به خدا سوگند؛ اگر با همسران پیامبر چنین کنی خدا و رسول تو را لعنت میکنند. این پیراهن رسول خداست که هنوز تغییر نکرده ولی تو ای نعثل سنّت او را تغییر دادهای.[2]
همچنین لیث بن ابی سلیم از ثابت انصاری و او از ابن ابی عامر مولای انصار نقل میکند که گفت: در مسجد بودم که عثمان از آنجا عبور کرد عایشه بر او بانگ زد: ای مکّار؛ ای فاجر؛ در امانتت خیانت کردی و رعیّتت را ضایع نمودی و اگر نمازهای پنجگانه نبود مردانی نزد تو میآمدند که همانند گوسفند تو را سر ببرند.
عثمان در جواب گفت: خداوند از کسانی که کفر ورزیدند، زن نوح و زن لوط را مثال زده است که تحت اختیار دو بنده صالح ما بودند امّا به آنها خیانت کردند و آن دو (پیامبر) نتوانستند آنان را از قهر خدا برهانند و فرمان رسید که همراه دیگر دوزخیان داخل در آتش شوید[3] . [4]
-------------------------------------------------------------------------------------------
[1] . مصنّفات شيخ مفيد: 1 / 147.
[2] . رك : همان : 147. دشمنان عثمان او را نعثل مىخواندند و او را به مرد مصرى كه ريش بلندى داشت و نامش نعثل بود تشبيه مىكردند و گفته شده نعثل به معناى پيرمرد احمق است . نك : النهاية : 5 / 80.
[3] . سورۀ تحريم، آيۀ 10، ونك : الفتوح : 1 / 419 و الإيضاح : 141.
[4] . نبرد جمل : 27.