استدلال به اجماع

استدلال به اجماع

همانگونه که گفتیم از دلیل هایی که سنّی ها برای حقّ بودن مذهب خود به آن استدلال می کنند اجماع است. یعنی مسلمانان همه با ابوبکر بیعت کردند و او را به عنوان خلیفۀ رسول خدا صلّی الله علیه وآله برگزیدند پس خلافت برای ابوبکر ثابت شده و او اوّلین خلیفۀ رسول خدا صلّی الله علیه وآله می باشد.

این ادّعا همانطور که بارها ثابت کردیم با طل است و اصلاً چنین اجماعی برای خلیفه بودن ابوبکر واقع نشده است.

نکتۀ مهمّی که در اینجا اضافه می کنیم این است که بر فرض اجماع بر خلافت ابوبکر واقع شده باشد و همۀ مسلمانان با او بیعت کرده و او را به عنوان خلیفۀ رسول خدا صلّی الله علیه وآله تعیین کرده باشند بر فرض چنین اجماعی واقع شده باشد، هیچ گونه اثر شرعی ندارد و در نتیجه خلافت ابوبکر به وسیلۀ اجماع ثابت نمی شود.

برای روشن شدن این حقیقت می گوییم: ـ بر فرض صحّت این مطلب که راه تعیین خلیفه اجماع مردم است ـ این در صورتی مورد قبول است که اجماع مردم به اعتقاد، اختیار و دلخواه آنان باشد نه اینکه اجماع با اکراه و اجبار ایجاد شده باشد ، مگر خداوند در قرآن نفرموده است: «لا اکراه فی الدین»(1) در دین اکراه وجود ندارد.

بنابراین افرادی از مسلمانان که با اکراه ، اجبار و تهدید و چوب و چماغ طایفۀ بنی اسلم اسلام را پذیرفته اند ... مسلمان شدن آنان نه تنها تأثیر مثبتی در اجماع ندارد بلکه دلیل بر این است که اجماعی که همه با میل و اختیار اسلام را پذیرفته باشند تحقّق پیدا نکرده است.

-----------------------------------------------------------------------------

(1) سورۀ بقره، آیۀ 255.